۱۳۹۱ آذر ۱۲, یکشنبه

«آن مرد آمد»؛ چرایی تغییرات ناگهانی در کابینه احمدی‌نژاد

02 دسامبر 2012 - 12 آذر 1391

محمود احمدی‌نژاد در آخرین ماه‌های دوران ریاست جمهوری‌اش به تغییراتی در کابینه خود دست زده که واکنش‌ها و تفسیرهای متفاوتی در پی داشته است. مهم‌ترین این تغییرات جاجایی اسفندیار رحیم‌مشایی، رئیس دفتر ریاست جمهوری بود.

محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری اسلامی شامگاه شنبه ۱۱ آذرماه اسفندیار رحیم‌مشایی، معاون و رئیس دفتر خود را به سمت مشاور خود و رییس دبیرخانه جنبش عدم تعهد منصوب کرد. ایران به تازگی ریاست دوره‌ای چهار ساله جنبش عدم تعهد را بر عهده گرفته است.

جای اسفندیار رحیم‌مشایی را حسن موسوی گرفته است که تاکنون "معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری" بود. در جای خالی حسن موسوی در سازمان میراث فرهنگی نیز محمدشریف ملک‌‌زاده را نشانده است.

محمود احمدی‌نژاد هم‌چنین در اقدامی غیرمنتظره رضا تقی‌پور، وزير ارتباطات و فناوری اطلاعات را برکنار و علی نيکزاد، وزير راه و شهرسازی را به عنوان سرپرست اين وزارتخانه منصوب کرد.

تغییرات اخیر در کابینه احمدی‌نژاد عمدتا جابجایی کادرهایی در تیم رئیس دولت دهم است که نزدیک‌ترین یاران او محسوب می‌شوند و با عنوان "جریان انحرافی" در دو سال اخیر هدف حملات تند اصول‌‌گرایان هوادار آیت‌الله خامنه‌ای بودند. چهره‌ی اصلی و جنجالی این تیم، اسنفدیار رحیم‌مشایی است.

گمانه‌زنی درباره اهداف تغییرات

درباره دلایل تغییرات اخیر در کابینه محمود احمدی‌نژاد گمانه‌زنی‌های متفاوتی در رسانه‌ها وجود دارد. بیشترین این گمانه‌زنی‌ها معطوف به انتخابات ریاست جمهوری سال آینده در ایران است. دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد خرداد ماه سال آینده به پایان می‌رسد و گفته می‌شود تیم او در تلاش است که حضور سیاسی خود در حاکمیت ایران را تضمین کند.

سایت اصول‌گرای "بازتاب" نوشته است، در حالی که تغییر رییس دفتر احمدی‌نژاد می‌توانست به معنای عقب‌نشینی وی در برابر اصولگرایان باشد، اما متن حکم جدید و مسئولیت مشایی در دبیرخانه جنبش عدم تعهد که ملازم با سفرهای خارجی و لابی‌های گسترده در روابط بین‌الملل است، نشان می‌دهد که مشایی در حقیقت عزل نشده است، بلکه برای انتخابات و ارتباطات خارجی، آزاد شده است.


بازتاب هم‌چنین خبر داده که حضور و نفوذ آقای مشایی در دفتر ریاست جمهوری به قوت خود باقی است، چرا که "سید حسن موسوی"، رئیس دفتر جدید رئیس‌جمهور، از افراد و نزدیکان اسفندیار رحیم‌مشایی است.

احمدی‌نژاد در حکم انتصاب اسفندیار مشایی به ریاست دبیرخانه جنبش عدم تعهد از او به عنوان "فردی شایسته، مدیر، مدبر و امین و از جهات گوناگون توانمند" یاد کرده و گفته که آشنایی و همکاری با وی را برای خود "هدیه‌ای الهی و افتخاری بزرگ" می‌داند.

روزنامه‌ی "خورشید" که از سوی سازمان تامین اجتماعی به ریاست سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران منتشر می‌شود، تیتر اصلی شماره روز یکشنبه ۱۲ آذر خود را به تغییرات جدید کابینه احمدی‌نژاد اختصاص داده و بر روی تصویری بزرگ از اسفندیار رحیم‌مشایی نوشته است: "آن مرد آمد"!

"آرایش تهاجمی برای انتخابات آینده"

وبسایت "فرارو" نیز که به اصول‌گرایان حاکم نزدیک است در ارزیابی تغییرات کابینه احمدی‌نژاد، به ویژه کنارگذاشتن مشایی از ریاست دفتر رئیس جمهوری نوشته است: «ناظران و تحلیلگران سیاسی این تغییرات را آغاز "پروژه پیچیده" احمدی‌نژاد برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده می‌دانند.»

حسین کنعانی مقدم، فعال سیاسی اصول‌گرا، به فرارو گفته است، احمدی‌نژاد «سعی می‌کند با این تغییرات تیم خود را مستحکم کند. این اقدام بیشتر جنبه سیاسی دارد نه جنبه تقویت دولت و حل مشکلات دولت. با توجه به این‌که در حال حاضر کشور غرق در مشکلات اقتصادی است، بهتر بود که در تیم اقتصادی دولت تغییرات ایجاد می‌شد.»

به گفته کنعانی مقدم، «تغییرات صورت گرفته نشان‌دهنده آرایش تهاجمی آقای احمدی‌نژاد برای انتخابات آینده است. به نظر می‌رسد رییس جمهور با این اقدام به دنبال این هستند که افکار عمومی را تست کنند و واکنش رجال سیاسی را درباره این تغییرات ارزیابی نمایند.»


رضا تقی‌پور، وزیر برکنارشده ارتباطات و فناوری اطلاعات رضا تقی‌پور، وزیر برکنارشده ارتباطات و فناوری اطلاعات
علی دورانی، یکی دیگر از فعالان سیاسی وابسته به اصول‌گرایان حاکم، به فرارو گفته است: «دولت علاقمند است مجموعه‌ای که همراه‌اش است در آینده نیز قدرت خود را حفظ کند و به راه خود ادامه دهد.» به نظر این فعال سیاسی، «آقای احمدی‌نژاد قبل از ترک پست ریاست جمهوری یا تضمین‌هایی را برای عدم برخورد با اعضای دولت خواهد گرفت یا این‌که شرایطی را ایجاد می‌کند که قدرت همچنان در دست این دولت باقی بماند.»

علی دورانی می‌گوید: «مسلم است که دولت به دنبال طرح‌های انتخاباتی خود است. بازی این تیم پیچیده‌تر از آن چیزی است که برخی دوستان ساده می پندارند... حقیقت این است که انتخابات هدف اصلی آقای احمدی‌نژاد است و روندی که ایشان طی می‌کنند، ممکن است شرایطی را ایجاد کند که آقای مشایی تائید صلاحت شود.»

اتقاء جایگاه یک چهره جنجالی دیگر

در تغییرات جدید دولت، محمدشریف ملک‌‌زاده به ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری منصوب شده است. ملک‌زاده همان کسی است که به هنگام انتصاب او به سمت معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه، با اتهام‌هایی در ارتباط با فساد مالی مواجه شد.


روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده آیت‌الله خامنه‌ای اداره می‌شود او را به "جاسوسی"، "اختلاس"، "ارتشاء"، "تحصیل مال نامشروع" و "ارتباط نامشروع" متهم کرده بود. در پی اتهام‌های سنگین وارده شده به محمدشریف ملک‌‌زاده، او ۷۰ روز را در زندان گذراند. اما پیش از رسیدگی قضایی به اتهام‌هایش با حکم آیت‌الله خامنه‌ای از تعقیب قضایی مصون ماند و از زندان آزاد شد.

برخی رسانه‌های منتقد حکومت ایران نوشته‌اند فردی که نتوانسته بود معاونت اداری و مالی یک وزارتخانه را از آن خود کند، اکنون به معاونت ریاست جمهوی ارتقاء مقام یافته است.

گمانه‌زنی‌ها درباره برکناری رضا تقی‌پور، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت دهم تحت‌الشعاع بررسی علل جابجایی مشایی قرار گرفته و کمتر مورد توجه بوده است. با این‌حال خبرگزاری مهر از قول یکی از نمایندگان اصول‌گرای مجلس نوشت، تقی‌پور قربانی عدم همراهی با تیم مشایی شده است.

نادر قاضی پور نماینده ارومیه در مجلس در پایان جلسه علنی روز یکشنبه در تذکری اظهار داشته «وزیر ارتباطات با ورود جریان انحرافی به اقتصاد به‌شدت مخالف بود و بنابراین جریان انحرافی وزیر ارتباطات را برکنار کرد.» "جریان انحرافی" نامی است که اصول‌گرایان محافظه‌کار در مورد تیم اسفندیار رحیم‌مشایی به‌کار می‌برند.

از سوی دیگر وبسایت کلمه نوشته است، به‌نظر می‌رسد دولت با برکناری وزیر ارتباطات، قصد تاسیس وزارت امور زیربنایی را دارد. وزارتخانه‌ای که مجلس هشتم با تشکیل آن مخالفت کرده بود.

واکنش تند احمدی‌نژاد به تصویب کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات

02 دسامبر 2012 - 12 آذر 1391


تصویب کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات با واکنش تند محمود احمدی‌نژاد روبه‌رو شد. وی با اشاره به نحوه انتخاب افراد در ساختار سیاسی ایران، به طور تلویحی جایگاه حقوقی ریاست جمهوری را بالاتر از رهبر جمهوری اسلامی دانست.


محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری اسلامی ایران، روز یکشنبه (۲ دسامبر / ۱۲ آذر) ساعتی پس از تصویب کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری در ایران، به این تصمیم واکنش نشان داد.
کلیات طرح یادشده در نشست علنی روز یکشنبه مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. به نوشته‌ی "خانه ملت"، پایگاه خبررسانی مجلس، کلیات این طرح با ۱۴۴ رأی موافق، ۹۱ رأی مخالف و ۱۱ رأی ممتنع تصویب شد.
انتقاد از نحوه تأیید صلاحیت نامزدها
محمود احمدی‌نژاد که طرح تصویب‌شده در مجلس را مغایر قانون اساسی می‌داند، در بخشی از سخنان خود گفت: «اینکه ما بر خلاف قانون اساسی کاری کنیم که کسی حق نداشته باشد کاندیدا شود مگر اینکه قبلا از کسانی تائیدیه بگیرد، سیاستش را کسی تایید کند و دینداریش را کسی دیگر، آیا این مکانیزم انتخاب رئیس‌جمهور است؟»

رئیس جمهوری اسلامی یک روز پیش از این اسفندیار رحیم مشایی، رئیس دفتر خود و چهره‌های جنجالی در عرصه سیاسی ایران، را از این سمت برکنار کرد و به ریاست دبیرخانه جنبش عدم تعهد برگزید.
برخی از منتقدان دولت این اقدام را به مقدمه حضور اسفندیار رحیم مشایی در رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ تعبیر کردند.

رئیس دولت دهم در سخنان روز یکشنبه بار دیگر به "برخی" اشاره کرد که "می‌خواهند مردم را محدود کنند". وی بدون این‌که به هویت این افراد اشاره کند، خطاب به کسانی که می‌خواهند قانون اساسی را تغییر دهند، گفت: «نباید کاری کنیم که حضور مردم کمرنگ شود و خیال کنند که افرادی به جای آنها می‌خواهند تصمیم بگیرند».

او همچنین به‌طور تلویحی جایگاه حقوقی ریاست جمهوری در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی را به تعبیری بالاتر از جایگاه رهبر جمهوری اسلامی دانست: «رئیس‌جمهور با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شود و حتی رهبری با واسطه توسط مردم انتخاب می‌شود».

انتقاد از تغییر مجری انتخابات

محمود احمدی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود از تصمیم برای تغییر مجری انتخابات انتقاد کرد: «گرفتن اجرای انتخابات از وزارت کشور و دادن آن به دادستانی، دخالت در اجراست».

این در حالی است که منتقدان محمود احمدی‌نژاد پیش از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری (۱۳۸۸) او را متهم کردند که با تغییر گسترده‌ی نماینده‌های استانی خود، سعی کرده نتیجه‌ی نهایی را به سود خود دستکاری کند.


تغییر سمت اسفندیار رحیم مشایی، آغاز فعالیت‌های انتخاباتی او نامیده شده است تغییر سمت اسفندیار رحیم مشایی، آغاز فعالیت‌های انتخاباتی او نامیده شده است
محمود احمدی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود پاسخ منتقدانی را داد که معتقدند رئیس دولت دهم به مصوبات مجلس شورای اسلامی پایبند نیست: «سوال دیگر این است که اگر مجلس لایحه دولت را به گونه‌ای تغییر دهد که با شکل اولیه‌اش به کلی تفاوت داشته باشد، آیا باید دولت این مصوبه را اجرا کند و در صورت اجرا تبعات آن به عهده کیست؟».

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به نقل از محمود احمدی‌نژاد نوشت: «برخی خیال می‌کنند مثل زمان قاجار، همه حقوق مردم در مجلس متبلور است». رئیس دولت دهم پیش از این نیز بارها از تصمیمات مجلس شورای اسلامی در عرصه‌های مختلف انتقاد کرده بود.

مخالفان و موافقان در مجلس شورای اسلامی

طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری در جلسه‌ی علنی روز یکشنبه‌ی مجلس هم مخالفانی داشت. مهرداد بذرپاش و روح‌الله عباسپور به‌عنوان نمایندگان مخالف طرح یادشده سخنرانی کردند. بذرپاش که در دوره نهم (دوره جاری) به مجلس راه یافته، از نزدیکان محمود احمدی‌نژاد برشمرده می‌شود.

او سرپرست بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف بود که با آمدن احمدی‌نژاد به شهرداری تهران به عنوان رئیس گروه مشاوران جوان شهردار برگزیده شد. بذرپاش پیش از ورود به مجلس مدیرعاملی گروه خودروسازی سایپا و معاونت رئیس جمهوری اسلامی در رأس سازمان ملی جوانان را هم تجربه کرد.

صولت مرتضوی، نماینده دولت، نیز در جلسه روز یکشنبه در صحن مجلس به "مغایرت‌های" طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری با "اصول متعدد" قانون اساسی جمهوری اسلامی اشاره کرد. به زعم او «اصول ۵۷ و ۶۰ قانون [اساسی ایران] بر اصل تفکیک قوا صراحت دارد و لذا نمی‌توان با تشکیل یک شرکت سهامی از قوای قضائیه، مجریه و مقننه ماهیت قوه اجرایی کشور را زیر سوال برد».

در این جلسه همچنین علی مطهری، نماینده‌ی تهران در مجلس شورای اسلامی و از منتقدان اصلی سیاست‌های دولت محمود احمدی‌نژاد، به‌عنوان نماینده‌ی موافق تغییر قانون انتخابات سخنرانی کرد.