شنبه 03 دسامبر 2011 - 12 آذر 1390
رستم قاسمی وزیر نفت ایران گفته است که تا پایان امسال هر هفته یک قرارداد برای تولید از میدانهای مشترک ایران با کشورهای همسایه امضا میشود و همه میدانهای مشترک با تفکری بسیجی تعیین تکلیف خواهند شد.
آقای قاسمی، همانند وزیران پیشین نفت ایران تاکید دارد که به جای توسعه میدان های مستقل، اولویت با توسعه میدانهای نفت و گاز مشترک است. با این حال، او به جزئیات طرحهای وزارت نفت برای تعیین تکلیف این میدانها اشارهای نکرده است.
بیش از دو دهه است که سرمایهگذاری در صنعت نفت ایران، هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفته است، ولی در فاصله سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ (در دولت اصلاحات) ایران توانست با استفاده از قراردادهای نفتی جدید و در پیش گرفتن سیاستهای تشویقی، شرکتهای نفتی بینالمللی از جمله توتال و شل را به حضور در صنعت نفت ایران ترغیب کند.
امضای قراردادهای طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی یکی از موفقیتهای صنعت نفت ایران در به میدان آوردن شرکتهای نفتی بینالمللی در صنعت نفت ایران بود که هشت فاز آن در دولت اصلاحات به ثمر رسید.
اما با افزایش فشارهای بینالمللی، اغلب شرکتهای نفتی خارجی که در حال مذاکره با صنعت نفت ایران بودند، از روند گفتوگوها کنار کشیدند.
خروج شرکت های نفتی غربی از ایران باعث شد صنعت نفت این کشور به شرق رو آورد و مذاکره با شرکتهایی همچون شرکت دولتی نفت هند، ساینوپک چین و گازپروم روسیه برای جلب مشارکت آنها در بخش بالادستی صنعت نفت، از جمله توسعه میدانهای نفتی مشترک ایران آغاز شد.
روند فعالیت این شرکتها به دلیل کمتجربگی آنها بسیار کند بوده است، هر چند از تحریمها و کمبود فناوری به عنوان دلایل این رکود یاد میشود.
تغییرات گسترده نفتی؛ قاتل مخازن نفت
در عین حال، تحلیلگران وضعیت بیثبات در مجموعه مدیریت صنعت نفت را در بیاعتمادی شرکتهای نفتی بینالمللی موثر ارزیابی میکنند.
گفته میشود که حضور شش نفر به عنوان تصمیمگیر اصلی (وزیر یا سرپرست) در وزارت نفت در مدت نزدیک به ۷ سال، نشانگر نبود دید منسجم درباره صنعت نفت در دولت ایران است و به همین دلیل، شرکتهای نفتی به نتیجهبخش بودن مذاکراتشان با ایران تردید دارند.
پیش از این، وزارت نفت ایران تشکیل شرکتهای مادر تخصصی ایرانی و تقویت توان شرکتهای داخلی فعال در صنعت نفت را دنبال میکرد، اما این سیاست در سالهای اخیرا چندان مورد توجه نبوده است.
شرکت پتروایران از جمله شرکتهای ایرانی فعال در بخش بالادستی صنعت نفت ایران بود که تصمیمگیران صنعت نفت ایران انتظار داشتند به تدریج، توانایی لازم را برای رقابت با شرکتهای نفتی بینالمللی در صنعت نفت ایران پیدا کند.
اما به منظور اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی ایران، پتروایران در فهرست شرکتهایی قرار گرفت که باید سهامش به بخش خصوصی واگذار شود، ولی پس از برگزاری مزایده، روند واگذاری این شرکت با چالشهایی روبهرو شد.
بیشتر میدانهایی هم که کار توسعه آنها به عهده پتروایران گذاشته شده، میدانهای مشترک ایران در خلیج فارس بودهاند و بلاتکلیفی در وضعیت این شرکت باعث شده است که توسعه این میدانها با مشکل روبهرو شود.
همچنین پیش از این، وزارت نفت ایران همزمان با ترغیب شرکتهای نفتی بینالمللی برای مشارکت در توسعه صنعت نفت ایران، آنچه را که "دیپلماسی نفتی" خوانده میشد، در پیش گرفت و مخازن نفتی مشترک را به بهانهای برای برقراری روابط دیپلماتیک نزدیکتر با کشورهای همسایه تبدیل کرد.
در همان زمان، ایده تشکیل شرکتهای مشترک با کشورهای همسایه برای توسعه میدانهای هیدروکربوری مشترک در وزارت نفت ایران در حال بررسی بود، ولی این موضوع تنها با امضای چند تفاهمنامه و در مرحله مذاکرات ابتدایی با کشورها متوقف ماند.
همسایههای پیشتاز
ایران با کشورهای عراق، عربستان سعودی، کویت، قطر، امارات متحده عربی، عمان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان دست کم ۲۰ میدان مشترک هیدروکربوری دارد. ۸ میدان از این تعداد، در خشکی با عراق مشترک است و ایران یک میدان گازی مشترک با ترکمنستان دارد. به جز یک میدان نفتی مشترک با جمهوری آذربایجان، بقیه میدان های هیدروکربوری مشترک در آبهای ساحلی ایران در خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد.
کشورهای همسایه که در میدانهای نفت و گاز با ایران شریکند، در سالهای اخیر با جذب شرکتهای بینالمللی و سرمایههای خارجی توانستهاند برنامه توسعه این میدانها را اجرا کنند.
برای مثال، رقابت ایران با قطر در برداشت از ذخایر میدان گازی پارس جنوبی، یازده سال دیرتر شروع شده و با وجود بهرهبرداری کامل از ۸ فاز طرح توسعه پارس جنوبی از سوی ایران، گفته میشود که قطر در مجموع بین دو تا سه برابر بیشتر از ایران از ذخایر این میدان برداشت کرده است.
این نظر وجود دارد که ایران در برداشت از بیشتر میدانهای مشترک، عقبتر از کشورهای همسایه است و عراق تنها استثنا در این میان بود. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران هم اعلام کرده است که تولید نفت ایران در میدانهای غرب کارون، بیشتر از عراق است.
با این حال، برنامهریزان عراق، با پشت سر گذاشتن دوره رکود صنعت نفت به دلیل جنگ و ناآرامیهای این کشور، توانستهاند قراردادهایی را برای توسعه میدانهای نفتی خود با شرکتهای نفتی بینالمللی امضا کنند که در صورت به نتیجه رسیدن آنها، گفته میشود که ظرفیت تولید نفت عراق از ایران بیشتر خواهد شد.
قراردادی که در آذرماه امسال برای توسعه میدان نفتی یاران (مشترک با عراق) نهایی شد، آخرین قرارداد مربوط به توسعه یک میدان نفتی مشترک ایران بوده است. بر اساس این قرارداد، شرکت انرژی پرشیا، تحت مدیریت غلامحسین نوذری، وزیر پیشین نفت ایران، مسئولیت توسعه میدان یاران را به عهده گرفته است.
احمد قلعهبانی، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، پس از مراسم امضای این قرارداد اعلام کرد که تا پایان امسال بیش از ۲۰ قرارداد مربوط به میدانهای مشترک نهایی میشود که ۳۰ درصد از این قراردادها مربوط به شرکت نفت فلات قاره ایران (در آبهای ساحلی ایران در خلیج فارس و دریای عمان) است.
او ارزش قراردادهای آتی برای توسعه میدانهای مشترک ایران را بیش از ۲۰ میلیارد دلار اعلام کرده است.
تصمیمگیران صنعت نفت ایران امیدوارند که روشهای جدیدی را برای شتاب دادن به روند اجرای طرحهای توسعه میدانهای مشترک ایران به کار بگیرند.
در یکی از آخرین قراردادهای مربوط به توسعه یک میدان مشترک، قرار شده است عملیات اکتشاف و توسعه میدان فرزاد A (میدان مشترک با عربستان) همزمان با هم انجام شود.
همچنین به تازگی اولین بخش از اوراق مشارکت پارس جنوبی به ارزش ۵۰۰ میلیارد تومان در ایران عرضه شده است و وزارت نفت ایران امیدوار است که با فروش اوراق قرضه نفتی، بخشی از منابع مالی مورد نیازش را تامین کند.
مقامات رسمی وزارت نفت ایران از احتمال واگذاری عملیات بهرهبرداری و تولید از میدانهای هیدروکربوری به بخش خصوصی خبر دادهاند و بحثهایی درباره فروش نفت خام به مردم در ایران مطرح است که میتوان این اقدامات را هم نوعی تلاش برای جذب سرمایه بیشتر به صنعت نفت و جبران عقبماندگیها در توسعه میدانهای هیدروکربوری مشترک ارزیابی کرد.
رستم قاسمی وزیر نفت ایران گفته است که تا پایان امسال هر هفته یک قرارداد برای تولید از میدانهای مشترک ایران با کشورهای همسایه امضا میشود و همه میدانهای مشترک با تفکری بسیجی تعیین تکلیف خواهند شد.
آقای قاسمی، همانند وزیران پیشین نفت ایران تاکید دارد که به جای توسعه میدان های مستقل، اولویت با توسعه میدانهای نفت و گاز مشترک است. با این حال، او به جزئیات طرحهای وزارت نفت برای تعیین تکلیف این میدانها اشارهای نکرده است.
بیش از دو دهه است که سرمایهگذاری در صنعت نفت ایران، هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفته است، ولی در فاصله سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ (در دولت اصلاحات) ایران توانست با استفاده از قراردادهای نفتی جدید و در پیش گرفتن سیاستهای تشویقی، شرکتهای نفتی بینالمللی از جمله توتال و شل را به حضور در صنعت نفت ایران ترغیب کند.
امضای قراردادهای طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی یکی از موفقیتهای صنعت نفت ایران در به میدان آوردن شرکتهای نفتی بینالمللی در صنعت نفت ایران بود که هشت فاز آن در دولت اصلاحات به ثمر رسید.
اما با افزایش فشارهای بینالمللی، اغلب شرکتهای نفتی خارجی که در حال مذاکره با صنعت نفت ایران بودند، از روند گفتوگوها کنار کشیدند.
خروج شرکت های نفتی غربی از ایران باعث شد صنعت نفت این کشور به شرق رو آورد و مذاکره با شرکتهایی همچون شرکت دولتی نفت هند، ساینوپک چین و گازپروم روسیه برای جلب مشارکت آنها در بخش بالادستی صنعت نفت، از جمله توسعه میدانهای نفتی مشترک ایران آغاز شد.
روند فعالیت این شرکتها به دلیل کمتجربگی آنها بسیار کند بوده است، هر چند از تحریمها و کمبود فناوری به عنوان دلایل این رکود یاد میشود.
تغییرات گسترده نفتی؛ قاتل مخازن نفت
در عین حال، تحلیلگران وضعیت بیثبات در مجموعه مدیریت صنعت نفت را در بیاعتمادی شرکتهای نفتی بینالمللی موثر ارزیابی میکنند.
گفته میشود که حضور شش نفر به عنوان تصمیمگیر اصلی (وزیر یا سرپرست) در وزارت نفت در مدت نزدیک به ۷ سال، نشانگر نبود دید منسجم درباره صنعت نفت در دولت ایران است و به همین دلیل، شرکتهای نفتی به نتیجهبخش بودن مذاکراتشان با ایران تردید دارند.
پیش از این، وزارت نفت ایران تشکیل شرکتهای مادر تخصصی ایرانی و تقویت توان شرکتهای داخلی فعال در صنعت نفت را دنبال میکرد، اما این سیاست در سالهای اخیرا چندان مورد توجه نبوده است.
شرکت پتروایران از جمله شرکتهای ایرانی فعال در بخش بالادستی صنعت نفت ایران بود که تصمیمگیران صنعت نفت ایران انتظار داشتند به تدریج، توانایی لازم را برای رقابت با شرکتهای نفتی بینالمللی در صنعت نفت ایران پیدا کند.
وزارت نفت در گذشته ایده تشکیل شرکتهای مشترک با کشورهای همسایه برای توسعه میدانهای هیدروکربوری مشترک را دنبال میکرد، ولی این موضوع تنها پس از امضای چند تفاهمنامه و در مرحله مذاکرات ابتدایی با کشورها متوقف ماند.
بیشتر میدانهایی هم که کار توسعه آنها به عهده پتروایران گذاشته شده، میدانهای مشترک ایران در خلیج فارس بودهاند و بلاتکلیفی در وضعیت این شرکت باعث شده است که توسعه این میدانها با مشکل روبهرو شود.
همچنین پیش از این، وزارت نفت ایران همزمان با ترغیب شرکتهای نفتی بینالمللی برای مشارکت در توسعه صنعت نفت ایران، آنچه را که "دیپلماسی نفتی" خوانده میشد، در پیش گرفت و مخازن نفتی مشترک را به بهانهای برای برقراری روابط دیپلماتیک نزدیکتر با کشورهای همسایه تبدیل کرد.
در همان زمان، ایده تشکیل شرکتهای مشترک با کشورهای همسایه برای توسعه میدانهای هیدروکربوری مشترک در وزارت نفت ایران در حال بررسی بود، ولی این موضوع تنها با امضای چند تفاهمنامه و در مرحله مذاکرات ابتدایی با کشورها متوقف ماند.
همسایههای پیشتاز
ایران با کشورهای عراق، عربستان سعودی، کویت، قطر، امارات متحده عربی، عمان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان دست کم ۲۰ میدان مشترک هیدروکربوری دارد. ۸ میدان از این تعداد، در خشکی با عراق مشترک است و ایران یک میدان گازی مشترک با ترکمنستان دارد. به جز یک میدان نفتی مشترک با جمهوری آذربایجان، بقیه میدان های هیدروکربوری مشترک در آبهای ساحلی ایران در خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد.
کشورهای همسایه که در میدانهای نفت و گاز با ایران شریکند، در سالهای اخیر با جذب شرکتهای بینالمللی و سرمایههای خارجی توانستهاند برنامه توسعه این میدانها را اجرا کنند.
برای مثال، رقابت ایران با قطر در برداشت از ذخایر میدان گازی پارس جنوبی، یازده سال دیرتر شروع شده و با وجود بهرهبرداری کامل از ۸ فاز طرح توسعه پارس جنوبی از سوی ایران، گفته میشود که قطر در مجموع بین دو تا سه برابر بیشتر از ایران از ذخایر این میدان برداشت کرده است.
این نظر وجود دارد که ایران در برداشت از بیشتر میدانهای مشترک، عقبتر از کشورهای همسایه است و عراق تنها استثنا در این میان بود. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران هم اعلام کرده است که تولید نفت ایران در میدانهای غرب کارون، بیشتر از عراق است.
عراق با قراردادهای جدیدی که برای توسعه میدانهای نفتی خود نهایی کرده است، میتواند به ظرفیت تولید نفتی بیشتر از ایران دست یابد
قراردادی که در آذرماه امسال برای توسعه میدان نفتی یاران (مشترک با عراق) نهایی شد، آخرین قرارداد مربوط به توسعه یک میدان نفتی مشترک ایران بوده است. بر اساس این قرارداد، شرکت انرژی پرشیا، تحت مدیریت غلامحسین نوذری، وزیر پیشین نفت ایران، مسئولیت توسعه میدان یاران را به عهده گرفته است.
احمد قلعهبانی، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، پس از مراسم امضای این قرارداد اعلام کرد که تا پایان امسال بیش از ۲۰ قرارداد مربوط به میدانهای مشترک نهایی میشود که ۳۰ درصد از این قراردادها مربوط به شرکت نفت فلات قاره ایران (در آبهای ساحلی ایران در خلیج فارس و دریای عمان) است.
او ارزش قراردادهای آتی برای توسعه میدانهای مشترک ایران را بیش از ۲۰ میلیارد دلار اعلام کرده است.
تصمیمگیران صنعت نفت ایران امیدوارند که روشهای جدیدی را برای شتاب دادن به روند اجرای طرحهای توسعه میدانهای مشترک ایران به کار بگیرند.
در یکی از آخرین قراردادهای مربوط به توسعه یک میدان مشترک، قرار شده است عملیات اکتشاف و توسعه میدان فرزاد A (میدان مشترک با عربستان) همزمان با هم انجام شود.
همچنین به تازگی اولین بخش از اوراق مشارکت پارس جنوبی به ارزش ۵۰۰ میلیارد تومان در ایران عرضه شده است و وزارت نفت ایران امیدوار است که با فروش اوراق قرضه نفتی، بخشی از منابع مالی مورد نیازش را تامین کند.
مقامات رسمی وزارت نفت ایران از احتمال واگذاری عملیات بهرهبرداری و تولید از میدانهای هیدروکربوری به بخش خصوصی خبر دادهاند و بحثهایی درباره فروش نفت خام به مردم در ایران مطرح است که میتوان این اقدامات را هم نوعی تلاش برای جذب سرمایه بیشتر به صنعت نفت و جبران عقبماندگیها در توسعه میدانهای هیدروکربوری مشترک ارزیابی کرد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر